Co wiesz o Gdańsku?

Sie 12, 2020 | Ciekawostki

Talary – historyczne monety oblężnicze z Gdańska

Ciekawostki

Talar jest jedną z monet oblężniczych Gdańska, które były bite od 1577 roku, na skutek opowiedzenia się tego miasta po stronie cesarza Maksymiliana i w konsekwencji nieuznawania za króla Polski Stefana Batorego. Monety oblężnicze to rzadko spotykane zjawisko w polskiej numizmatyce.

Jak wygląda talar gdański?

Gdańskie talary to monety o średnicy 41 mm, ważące 27,5 g. Na awersie znajdował się wizerunek półpostaci Chrystusa, który w lewej ręce dzierżył kulę ziemską z krzyżem, a prawą ręką błogosławił. Dookoła wizerunku Chrystusa widoczny był napis: „DEFENDE NOS CHRISTE SALVATOR”. Na rewersie obecne były dwa lwy z gdańską tarczą, nad nią rok 1577 z okalającym napisem: „MONETA NOVA CIVITATIS GEDANENSIS +” (niektóre wersje monet zamiast „+” miały kawkę).

Odmiany talarów z Gdańska

Rozpoznano siedemnaście odmian tych monet oblężniczych oraz sześć odmian wizerunku półpostaci Chrystusa. Znane są również odbitki monet w złocie oraz talary bite tym samym stemplem, jednak o dwukrotnie większej masie (tzw. dwutalary). Talary gdańskie, bite przez Tallemana (przejął obowiązki w mennicy po ucieczce Goebla z Gdańska), różnią się symbolem kawki (gołąbka) na awersie lub rewersie. Ze względu na to, że były bite płytkim stemplem, zachowały się w gorszym stanie i występują rzadziej.

Talar gdański – jego historia i aspekt finansowy

Gdańsk był oblegany od lądu przez wojsko koronne od zimy 1576 roku przez okres dziesięciu miesięcy. Miasto domagało się zniesienia ograniczeń praw i swobód, które zostały narzucone w Statutach Karnkowskiego. Przedłużające się oblężenie i rosnące z tego tytułu koszty wojenne spowodowały, że Rada Miasta została zmuszona do wybicia monet. Na ten cel zostały przeznaczone gromadzone wcześniej na żołd srebro i rezerwy kościelne. Uruchomiona w 1577 roku mennica gdańska rozpoczęła bicie monet. Ostatecznie cel został osiągnięty, w zamian za złożenie przez Gdańsk hołdu Stefanowi Batoremu oraz wniesieniu odpowiedniej kontrybucji. Z uwagi na fakt, że wszystkie monety oblężnicze Gdańska miały o wiele niższą stopę niż ich nominalność, wycofano je z obiegu w lipcu 1578 roku. Drobne monety zostały przetopione, a pozostałe miały być przebite.

Ponownie w obiegu

Pierwszą serię talarów miasto Gdańsk zamówiło w Mennicy Polskiej w 2008 roku dla uczczenia obchodów 25-lecia przyznania Pokojowej Nagrody Nobla Lechowi Wałęsie. Wówczas wyemitowano 120 tysięcy mosiężnych talarów o nominale 4. Rok później, z okazji dwudziestej rocznicy obalenia komunizmu, miasto wyemitowało okolicznościowe talary. Do obiegu trafiły wówczas mosiężne i bimetaliczne talary o nominałach 4 i 7 oraz zostały przygotowane limitowane srebrne i złote egzemplarze dla kolekcjonerów. Awers talara stanowił herb Gdańska i panorama miasta, a na rewersie znajdowała się podobizna Lecha Wałęsy z czasów strajku w Stoczni Gdańskiej oraz znak „Solidarność”. Rok później do obiegu trafiły nowe talary gdańskie z wizerunkiem latarni morskiej w Nowym Porcie. To projekt promocyjny, a monetami można było płacić w wybranych sklepach, kawiarniach czy restauracjach nad Bałtykiem.

 

 

Talary – historyczne monety oblężnicze z Gdańska

Talar jest jedną z monet oblężniczych Gdańska, które były bite od 1577 roku, na skutek opowiedzenia się tego miasta po stronie cesarza Maksymiliana i w konsekwencji nieuznawania za króla Polski Stefana Batorego. Monety oblężnicze to rzadko spotykane zjawisko w polskiej numizmatyce.